Denizli’nin Doğal Hazinesi Gün Yüzüne Çıktı: ‘Çameli Pelemiri’ Bilimsel Literatüre Girdi
haberstorm.com.tr olarak, Türkiye’nin biyoçeşitliliğine dair heyecan verici bir gelişmeyi duyurmaktan gurur duyuyoruz. Denizli’nin doğal güzellikleriyle ünlü Çameli ilçesinde keşfedilen ve daha önce bilinmeyen Çameli pelemiri, bilimsel literatüre Cephalaria cameliensis adıyla dahil edildi. Bu önemli keşif, emekli Fen Bilgisi Öğretmeni Rıfat Özdemir’in doğa yürüyüşleri sırasında yaptığı gözlemlerle başladı.
Bilim Dünyasının Gözü Çameli’de: Yeni Bir Türün Keşfi
Türkiye florası, bilim insanlarının titiz çalışmaları sayesinde her geçen gün yeni türlerle zenginleşiyor. Bu değerli keşiflerden sonuncusu, Ege Bölgesi’nin doğal zenginlikleriyle öne çıkan Denizli’nin Çameli ilçesinden geldi. Yaklaşık iki yıldır sürdürülen Biyoçeşitlilik Envanteri çalışmaları kapsamında, emekli öğretmen Rıfat Özdemir’in dikkatini çeken bir bitki, yapılan detaylı incelemeler sonucunda daha önce tanımlanmamış bir tür olarak belirlendi. Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibinin yürüttüğü morfolojik ve moleküler analizler, bu bitkinin bilim dünyası için tamamen yeni bir tür olduğunu kanıtladı.
Keşif Süreci ve Bilimsel Tanımlama
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, keşif sürecini şu sözlerle aktardı: “Bu yeni türü ilk olarak, bölgenin doğasına hakim ve arazi gözlemleriyle bize değerli bilgiler sunan emekli öğretmen Rıfat Özdemir fark etti. Ardından Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk ile birlikte yaptığımız kapsamlı morfolojik incelemeler, bitkinin bilinen türlerden farklı olduğunu gösterdi. Türün akrabalarından ayrılan özelliklerini moleküler düzeyde kesinleştirmek için Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ergun Kaya ile ISSR analizleri gerçekleştirdik. Tüm bu çalışmaların sonucunda, türün bilimsel literatürde yeni olduğu kesinleşti ve uluslararası saygın bir dergi olan Phytotaxa’da yayımlanarak kayıtlara geçti.”
‘Çameli Pelemiri’ Tehlike Altında Olabilir
Yapılan araştırmalar, Çameli pelemirinin (Cephalaria cameliensis) yaşam alanının oldukça dar olduğunu ortaya koyuyor. Bitki, yalnızca Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasındaki 1350-1850 metre yüksekliklerdeki belirli habitatlarda yayılış gösteriyor. Prof. Dr. Yıldırım, türün yakın akrabalarından belirgin şekilde ayrıldığını ve moleküler analizlerin de bu bağımsızlığı doğruladığını belirtti. Ancak, dar yaşam alanı ve bölgedeki yoğun otlatma baskısı nedeniyle, bu eşsiz türün IUCN kriterlerine göre ‘Tehlikede (EN)’ kategorisinde değerlendirilmesi öneriliyor.
Türkiye, ‘Cephalaria’ Cinsi İçin Önemli Bir Merkez
Prof. Dr. Yıldırım, Çameli pelemirinin keşfinin, Türkiye’nin bitki çeşitliliği açısından küresel önemini bir kez daha vurguladığını belirtti. Dünyada yaklaşık 100 türü bulunan ‘Cephalaria’ cinsinin önemli bir yayılma ve çeşitlenme merkezi olan Türkiye’de, son tanımlanan türlerle birlikte bu sayı 49’a ulaştı. Bu türlerin neredeyse yarısının endemik olması, Anadolu’nun biyoçeşitlilik açısından ne kadar değerli bir hazine olduğunu gösteriyor. Keşfedilen yeni türlerin biyoçeşitliliğin artmasına katkı sağladığını belirten Prof. Dr. Yıldırım, Çameli Belediyesi ve Belediye Başkanı Cengiz Arslan’a desteklerinden dolayı teşekkürlerini iletti.
